Cáin Ghnóthachan Caipitiúil (CGC) ar dhíol, bronnadh nó malartú sócmhainne

Díolúintí ó CGC

Díolúine Phearsanta

Tá an chéad €1,270 de do ghnóthachan (tar éis caillteanais a bhaint as) díolmhaithe ó CGC.

Díolúine do Phríomháit Cónaithe Phríobháideach (iomlán nó páirteach)

Nuair a aistríonn tú nó díolann tú maoin beidh tú díolmhaithe ó CGC má bhí an mhaoin sin mar do phríomháit chónaithe fad a bhí sí i do sheilbh agat. Baineann an díolúine seo le talamh freisin, suas go dtí acra amháin timpeall ar theach.

Má lig tú do theach ar cíos am ar bith a bhí sé i do sheilbh agat, is féidir leat díolúine pháirteach a éileamh. Níl tionchar ag an Scéim um Sheomra ar Cíos ar d’éileamh ar dhíolúine iomlán.

Is féidir leat do theach agus an talamh suas go dtí acra amháin timpeall air a dhíol dá luach forbraíochta. Sa chás seo, ní bhainfidh an díolúine ach le luach an tí nó talún gan a luach forbraíochta. Féadfaidh sé go mbeidh ort CGC a íoc ar luach an tí nó talún os cionn an mhéid sin.

Céard iad na gnóthachain nach gá CGC a íoc orthu?

Ní gá duit CGC a íoc ar ghnóthachain ó:

  • ghealltóireacht
  • bhuanna crannchur
  • dhuaisbhannaí
  • scuabghill
  • bhónais faoin Scéim Tráthchoigilte Náisiúnta
  • stoic rialtais
  • pholasaithe árachais saoil áirithe
  • mhaoin inaistrithe (ar nós troscáin), i gcás nach sáraíonn an gnóthachan €2,540
  • ainmhithe
  • charranna príobháideacha.

Aistriú suímh ó thuismitheoir chuig leanbh

Má aistríonn tú talamh chuig do leanbh chun teach a thógáil arb é an t-aon áit chónaithe, nó príomháit chónaithe atá acu, ní bheidh ort CGC a íoc ar an aistriú. Chun na críche seo, áirítear le haistriú comhaistriú déanta agat féin, agus do chéile nó do pháirtí sibhialta, chuig bhur leanbh.

Áirítear le do leanbh a thóg tú ar altramas. Caithfidh go raibh sé seo ar feadh tréimhse cúig bliana ar a laghad sular bhain an leanbh 18 mbliana d’aois amach. Ní mór duit tacú leis an éileamh gur thóg tú an leanbh ar altramas le fianaise ó níos mó ná duine amháin.

Chun cáiliú d’fhaoiseamh, ní mór don talamh:

  • bheith acra amháin nó níos lú de mhéid
  • luach €500,000 nó níos lú a bheith aici.

Féadann do leanbh CGC a íoc ar dhiúscairt na talún uait chucu in dhá chás ar leith. Is iad an dá chás seo ná cásanna ina ndiúscraíonn siad an talamh:

  • gan teach a bheith tógtha acu ar an talamh sin
  • má tá teach tógtha acu ar an talamh, agus ní raibh siad ina gcónaí sa teach sin mar an t-aon áit chónaithe, nó príomháit chónaithe a bhí acu (ní mór tréimhse trí bliana ar a laghad a bheith i gceist).

Ní chuirtear an riail seo i bhfeidhm má dhiúscraíonn an leanbh an talamh chuig a c(h)éile nó páirtí sibhialta.

Ar aghaidh: Cén chaoi a íocann tú agus a thíolacann tú CGC?