Maoin a cheannach nó a aistriú

Maoin neamhchónaithe

Áirítear le maoin neamhchónaithe chun críocha Dleachta Stampa:

  • talamh (talamhaíochta agus neamhthalamhaíochta)
  • suímh (seachas suímh a cheannaítear le comhaontú bainteach chun teach nó árasán a thógáil)
  • áitreabh tráchtála nó gnó, lena n-áirítear oifigí, monarchana, siopaí agus tithe tábhairne
  • roghanna i leith talaimh
  • leasanna i leith talamh (amhail ceadanna slí nó cearta eile chun cáblaí, píopaí, sreanga nó seolphíobáin eile a leagan)
  • éasúintí (ceart i leith maoin duine, amhail ceart slí)
  • sócmhainní gnó amhail cáilmheas nó fiachais de réir na leabhar
  • scaireanna, stoic agus urrúis indíolta
  • polasaithe árachais

Talamh a cheannach nó a aistriú

Is maoin neamhchónaithe é suíomh. Íoctar Dleacht Stampa ar chostas an tsuímh.

Féadfaidh sé go bhfuil tú i dteideal éileamh a dhéanamh ar aisíocaíocht i leith cuid den Dleacht Stampa a íocann tú. Le haghaidh tuilleadh eolais, féach an Scéim Aisíocaíochta Dleachta Stampa i leith Forbairtí Cónaithe.

Má cheannaíonn tú, áfach, suíomh le comhaontú bainteach chun maoin chónaithe a thógáil air, is maoin chónaithe é an suíomh. Íoctar Dleacht Stampa ar chostas an tsuímh agus ar chostas na tógála eisiata ó aon Cháin Bhreisluacha (CBL).

Tá ceangal idir:

  • an comhaontú an suíomh a cheannach
  • agus
  • an comhaontú tógála

más rud é nach bhféadtar an suíomh a cheannach gan an mhaoin chónaithe a thógáil air.

Má cheannaíonn tú suíomh le comhaontú bainteach tógála le haghaidh:

  • áitreabh tionsclaíoch
  • áitreabh tráchtála

íocfaidh tú Dleacht Stampa ag an ráta neamhchónaitheach ar chostas an tsuímh agus ar chostas na tógála. Tá na costais seo eisiata ó aon CBL.

Féadfaidh éileamh a bheith agat i leith díolúine nó faoisimh.

Comhaontuithe nó conarthaí chun maoin a cheannach

Is iondúil nach mbíonn comhaontuithe i scríbhinn nó conarthaí chun maoin a cheannach inmhuirir i leith Dleacht Stampa. Tá roinnt eisceachtaí uaidh seo. Mar shampla, tá an méid seo a leanas faoi dhliteanas Dleachta Stampa má tá siad i scríbhinn:

  • comhaontuithe chun sócmhainní gnó a cheannach 
  • comhaontuithe áirithe ceadúnais
  • agus
  • comhaontuithe áirithe ‘fanacht i gconradh’.

Féach freisin Maoin áirithe a ndíorthaítear a luach ó mhaoin dho-aistrithe.

Aistrithe maoine a ndíorthaítear a luach ó mhaoin dho-aistrithe

Féadtar léamh faoi na haistrithe seo ar an leathanach Maoin áirithe a ndíorthaítear a luach ó mhaoin dho-aistrithe

Leasanna i gcomhpháirtíochtaí a ndíorthaítear a luach ó thalamh agus ó fhoirgnimh

Má tá conradh i scríbhinn agat, íoctar Dleacht Stampa ar an gconradh.

Mura bhfuil conradh i scríbhinn agat, íoctar Dleacht Stampa ar an ionstraim (doiciméad i scríbhinn) a aistríonn úinéireacht chugat.  

Aistrithe polasaithe árachais (saoil nó neamhshaoil)

Más in Éirinn atá an riosca lena mbaineann an polasaí, íocfaidh tú Dleacht Stampa ar aistriú i scríbhinn den pholasaí.

Cé mhéad Dleachta Stampa atá le híoc?

Féach Do Dhleacht Stampa a oibriú amach.

Má fhaigheann tú maoin le hoidhreacht nó mar bhronntanas, féach Maoin a aistrítear mar bhronntanas nó mar oidhreacht.

Maoin úsáide measctha

Maoin úsáide measctha is ea maoin a bhfuil cuid chónaitheach agus cuid neamhchónaitheach ann, mar shampla siopa a bhfuil árasán thuas an staighre uaidh.

Ba chóir duit an chomaoin don mhaoin a chionroinnt idir na codanna cónaitheacha agus na codanna neamhchónaitheacha.

Íocfaidh tú Dleacht Stampála ag an ráta cónaitheach don chuid chónaitheach. Íocfaidh tú Dleacht Stampála ag an ráta neamhchónaitheach don chuid neamhchónaitheach.

Ba chóir duit taifead a choinneáil den chaoi ar tháinig tú ar an gcinneadh an chomaoin a chionroinnt.

Céard le déanamh murab eol an chomaoin duit?

Uaireanta ní bheidh a fhios agat céard é praghas deiridh na maoine nuair a dhéanann tú an ionstraim (doiciméad i scríbhinn) a fhorghníomhú (é a shíniú nó séala a thabhairt ina leith, nó an dá rud). Más amhlaidh atá an scéal, íocfaidh tú Dleacht Stampála ar a luach margaidh.

Tá achoimre déanta againn ar roinnt eisceachtaí i dtaca le do Dhleacht Stampa a oibriú amach.

Ar aghaidh: Maoin áirithe a ndíorthaítear a luach ó mhaoin dho-aistrithe