Maoin a cheannach nó a aistriú

Maoin chónaithe

Is éard is maoin chónaithe ann chun críocha Dleachta Stampa ná:

  • foirgneamh, nó cuid d’fhoirgneamh, ar bhain an méid seo a leanas leis ar an dáta a feidhmíodh an ionstraim (doiciméad i scríbhinn):
    • go raibh sé á úsáid, nó feiliúnach lena úsáid, mar áit chónaithe
    • go raibh sé i lár a thógála, nó a oiriúnú lena úsáid, mar áit chónaithe
    • go raibh sé tógtha nó oiriúnaithe cheana féin lena úsáid mar áit chónaithe, agus gan é a bheith oiriúnaithe ó shin le haghaidh aon úsáide eile
    • agus
  • limistéar suas le haon acra a bheith ceangailte leis an maoin chónaithe (mar shampla an gairdín nó an clós), gan suíomh na maoine cónaithe san áireamh. Más mó an limistéar ná aon acra, is maoin neamhchónaithe í an t-achar atá os cionn an t-acra amháin sin.

Áiríonn maoin chónaithe teach tréigthe nó do-áitrithe.

Tá ceangal ag an sainmhíniú leis an gcóras rátála atá á oibriú ag údaráis áitiúla.

Mar shampla, má cheannaíonn tú foirgneamh, amhail:

  • séipéal
  • teach scoile
  • siopa
  • oifig poist
  • stáisiún Gardaí
  • scioból

atá tú ag iarraidh a athchóiriú mar áit chónaithe, féadfaidh sé nach bhfuil sé incháilithe mar mhaoin chónaithe chun críocha Dleachta Stampa.

Ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le d’údarás áitiúil le fáil amach faoi rátáil an fhoirgnimh sa bhliain féilire roimhe.

Más rud é, an 31 Nollaig sa bhliain féilire roimhe, gur bhain an méid seo a leanas leis:

  • gur rátáil neamhchónaithe a bhain leis an bhfoirgneamh
  • gur rátáil neamhchónaithe a bhain le haon chuid den fhoirgneamh,

caithfidh tú leis an bhfoirgneamh, nó leis an gcuid sin den fhoirgneamh a bhain rátáil neamhchónaithe leis, mar mhaoin chónaithe chun críocha Dleachta Stampa.

Teach nó árasán a cheannach nó a aistriú

Nuair a cheannaítear teach, déantar ionstraim (doiciméad i scríbhinn) a fheidhmiú (é a shíniú, nó séala a chur uirthi, nó an dá rud) chun an mhaoin a aistriú chugat. Ní mór duit Dleacht Stampa a íoc ar an ionstraim seo ag an ráta cónaitheach.

Más mó an limistéar atá ceangailte leis an teach ná aon acra amháin, íocfaidh tú Dleacht Stampa ag an ráta neamhchónaithe don limistéar sa bhreis ar an aon acra amháin.

Má cheannaíonn tú árasán, is de bhun léas a cheannaíonn tú é.

Suíomh a cheannach nó a aistriú

Is maoin neamhchónaithe é suíomh. Íoctar Dleacht Stampa ar chostas an tsuímh.  Féadfaidh sé go bhfuil tú i dteideal roinnt den Dleacht Stampa a d’íoc tú a éileamh ar ais. Chun tuilleadh eolais a fháil, féach Scéim Aisíocaíochta na Dleachta Stampa ar Fhorbairtí Cónaithe.

Má cheannaíonn tú, áfach, suíomh le comhaontú bainteach chun maoin chónaithe a thógáil air, is maoin chónaithe é an suíomh. Íoctar Dleacht Stampa ar chostas an tsuímh móide costas na tógála, eisiata ó aon Cháin Bhreisluacha (CBL).

Tá an

  • comhaontú chun an suíomh a cheannach
  • agus
  • an comhaontú tógála

ceangailte mura bhféadtar an suíomh a aistriú chugat gan an mhaoin chónaithe a bheith tógtha air.

Cé mhéad Dleachta Stampa atá le híoc?

Féach Do Dhleacht Stampa a oibriú amach.

Má fhaigheann tú maoin le hoidhreacht nó má fhaigheann tú bronntanas, féach Maoin a aistrítear mar bhronntanas nó mar oidhreacht.

Maoin úsáide measctha

Maoin úsáide measctha is ea maoin a bhfuil cuid chónaitheach agus cuid neamhchónaitheach ann, mar shampla siopa a bhfuil árasán thuas an staighre uaidh.

Ba chóir duit an chomaoin don mhaoin a chionroinnt idir na codanna cónaitheacha agus na codanna neamhchónaitheacha.

Íocfaidh tú Dleacht Stampa ag an ráta cónaitheach don chuid chónaitheach. Íocfaidh tú Dleacht Stampa ag an ráta neamhchónaitheach don chuid neamhchónaitheach.

Ba chóir duit taifead a choinneáil den chaoi ar tháinig tú ar an gcinneadh an chomaoin a chionroinnt.

Céard atá le déanamh murab eol an chomaoin duit?

Uaireanta ní bheidh a fhios agat céard é praghas deiridh na maoine nuair a dhéanann tú an ionstraim a fheidhmiú. Más amhlaidh atá an scéal, íocfaidh tú Dleacht Stampa ar a luach margaidh. Tá achoimre déanta againn ar roinnt eisceachtaí i dtaca le do Dhleacht Stampa a oibriú amach.

Ar aghaidh: Maoin neamhchónaithe