Ragobair, Bónais & Dara Poist

• Conas a dhéantar cáin a ghearradh ar phá ó ragobair, bónais srl.?
• An íocaim cáin ar gach rud a thuillim?
• Obair Shaoire- An bhfuil orm Cáin a Íoc?
• Cad be chóir dom a dhéanamh má ghlacaim le post eile?
• Cad be chóir dom a dhéanamh má tá níos mó ná post amháin agam laistigh de Bhliain Chánach?

Conas a dhéantar cáin a ghearradh ar phá ó ragobair, bónais srl.?

Déantar do chreidmheasanna cánach ar bhonn seachtainiúil/míosúil a shocrú in aghaidh do phá seachtainiúil/míosúil. Má thuilleann tú ragobair nó bónas srl., déantar na méideanna sin a áireamh mar chuid den phá don tseachtain nó don mhí sin. Ní fhaightear aon chreidmheasanna cánach breise in aghaidh na dtuilleamh breise sin.

Ar Ais go Barr

An íocaim cáin ar gach rud a thuillim?

Gearrtar cáin ar do phá seachtainiúil/míosúil ag an ráta caighdeánach cánach suas go dtí an scoithphointe seachtainiúil/míosúil; gearrtar cáin ar ioncam ar bith a sháraíonn an scoithphointe ag an ráta cánach is airde. Déantar do chreidmheasanna cánach ar bhonn seachtainiúil/míosúil a fhritháireamh in aghaidh na cánach comhláin leis an bhfigiúr cánach iníoctha a thabhairt duit.

Ar Ais go Barr

Obair shaoire- An bhfuil orm cáin a íoc?

Bíonn obair shaoire nó pháirtaimseartha inchánach ar an mbealach céanna le fostaíocht ar bith eile.

Má bhíonn do cháin chomhlán níos lú ná do chreidmheasanna cánach, ní bheidh ort cáin a íoc - chomh fada agus go bhfuil iarratas déanta agat ar theastas creidmheasanna cánach. Má tá cáin íoctha agat ach go bhfuil tú i dteideal creidmheasanna breise, féadfar aisíocaíocht a éileamh ar an gcáin uile nó ar chuid den cháin atá íoctha.

Má tá cáin íoctha agat agus go bhfuil tú ag filleadh chun na scoile nó ar an gcoláiste, d’fhéadfá aisíocaíocht a éileamh ó oifig áitiúil na gCoimisinéirí Ioncaim ar an gcáin uile nó ar chuid den cháin atá íoctha ag brath ar do leibhéal ioncaim agus na creidmheasanna cánach nach bhfuil úsáidte agat. Chun aisíocaíocht a éileamh, ba chóir duit iarraidh ar d'oifig chánach Foirm P50 - An Chéad Éileamh ar Aisíoc Cánach le linn Dífhostaíochta (PDF, 285KB) a thabhairt duit agus í a sheoladh ar aghaidh in éineacht leis an P45 chuig an oifig Chánach áitiúil.

Ar Ais go Barr

Cad ba chóir dom a dhéanamh má ghlacaim le post eile?

Tá sé tábhachtach gan tú a chur ar bhunús éigeandála cánach i gcás ina bhfuil post nó pinsean agat agus post eile tógtha agat. Beidh treoracha ó na Coimisinéirí Ioncaim ag an gcéad fhostóir cheana féin, ina dtugtar na Creidmheasanna Cánach uile agus Scoithphointe an Ráta Chaighdeánaigh (SPRC) atá tú i dteideal a fháil. Mura dtugann tú treoir do na Coimisinéirí Ioncaim deimhnithe nua a eisiúint, ceann amháin do gach fostóir, ag roinnt na gCreidmheasanna Cánach agus SPRC idir an dá phost, beidh dualgas ar d’fhostóir nua cáin a bhaint ar an mbunús éigeandála agus do phá nó do thuarastal á íoc aige/aici. Ciallaíonn sé sin go mbainfeá leas as níos mó creidmheasanna cánach ná mar atá tú i dteideal a fháil, agus nach n-íocfaí dóthain cánach dá réir, cáin a bheidh le híoc agat ag deireadh na bliana cánach. Mar sin tá sé ríthábhachtach a chur in iúl do na Coimisinéirí Ioncaim láithreach má ghlacann tú le post eile le go n-eiseofar Deimhniú Creidmheasa Cánach ar gach fostóir.

Cad ba chóir dom a dhéanamh má tá níos mó ná post amháin agam laistigh de Bhliain Chánach?

Mar a sonraíodh thuas, ionas nach n-íocfaidh tú an cháin mhícheart beidh Deimhniú Creidmheasa Cánach uait i gcás gach post atá agat. Is féidir leat do Chreidmheasanna Cánach agus SPRC a roinnt idir na poist a bhí agat laistigh de Bhliain Chánach le go mbeidh siad in oiriúint dod’ phatrún fostaíochta nó an méid a thuill tú le gach fostóir. Is féidir leis na Coimisinéirí Ioncaim Deimhnithe Creidmheasa Cánach a eisiúint a bheidh oiriúnach do gach patrún. Ina measc siúd tá:

• Deimhnithe Creidmheasa Cánach Carnacha
  Faoi ghnáthchúrsaí eisítear Deimhniú Creidmheasa Cánach ar bhunús ar a dtugtar bunús “carnach”. Lena rá ar bhealach eile, déantar na creidmheasanna cánach agus SPRC a charnadh gach seachtain.
• Deimhnithe Creidmheasa Cánach Nialasacha
  Is éard is Deimhniú nialasach ann ná Deimhniú Creidmheasa Cánach gan chreidmheasanna cánach agus gan SPRC. Nuair a eisítear deimhniú nialasach, cuireann sé in iúl don fhostóir cáin a ghearradh ar an bhfostaí ar a thuilleamh uile ag an ráta cánach is airde, 41%.
  
  Sa chás go bhfuil tú ag úsáid do chreidmheasanna cánach uile agus SPRC i bpost amháin agus go dtosaíonn tú post eile, is féidir leis na Coimisinéirí Ioncaim Deimhniú Creidmheasa Cánach Nialasach a eisiúint ar d’fhostóir nua ar Bhunús Seachtain Amháin. Má thosaíonn tú post eile agus má dhéanann tú cuid de do chreidmheasanna cánach agus/nó SPRC a roinnt ar an bpost eile, ciallaíonn sé seo go mbeidh laghdú i gceist sna creidmheasanna cánach agus SPRC don chéad phost. Dá bhrí sin déanfaidh na Coimisinéirí Ioncaim deimhniú creidmheasa cánach nua a eisiúint i leith do chéad phost ar bhunús 1 seachtain.
• Deimhnithe Creidmheasa Cánach ar Bhunús 1 Seachtain
  Ciallaíonn Bunús 1 Seachtain nach ndéantar do chreidmheasanna cánach agus SPRC a charnadh ó sheachtain go seachtain i rith na bliana cánach. Déanfar do cháin a ríomh ar bhunús seachtain go seachtain go dtí deireadh na bliana cánach sin. Chun tuilleadh sonraí a fháil ar dheimhnithe bunús 1 seachtain cliceáil ar an nasc seo a leanas: Deimhnithe Bunús 1 Seachtain

Sna trí shampla seo a leanas, ina dtaispeántar cásanna difriúla laistigh de gach sampla, léireoimid bealaí chun do Chreidmheasanna Cánach agus SPRC a roinnt go héifeachtach idir do phoist.

Tabhair faoi deara nach bhfuil anseo ach samplaí de Chreidmheasanna Cánach agus scoithphointí den ráta caighdeánach. Déantar do mhéideanna pearsanta a phriontáil ar do Dheimhniú Creidmheasa Cánach cothrom le dáta.

(Adobe Acrobat Reader PDF)

Ar Ais go Barr

Leagan furasta le priontáil