SA CHUID SEO

Creidmheas Cánach Cúramóir Baile - IT 66

Réamhrá

Lánúin i bpósadh nó i bpáirtnéireacht shibhialta creidmheas cánach cúramóir baile a éileamh nuair atá céile nó páirtnéir sibhialta amháin (an "Cúramóir Baile") ag tabhairt aire do chleithiúnaí amháin nó níos mó. Má tá ioncam dá chuid féin ag an gcúramóir baile, is féidir an creidmheas cánach a éileamh fós. Ní dhlitear ach creidmheas amháin is cuma cé mhéad duine atá faoi chúram. Leagann an bhileog seo amach na coinníollacha is gá a chomhlíonadh chun an creidmheas cánach a éileamh agus tá foirm éilithe (PDF, 293KB) inti freisin chun gur féidir leat d’éileamh a dhéanamh.

Cad iad na coinníollacha?

Seo a leanas na coinníollacha is gá a chomhlíonadh:

• Is gá go mbeadh cómheasúnú cánach á dhéanamh ar an lánúin i bpósadh nó i bpáirtnéireacht shibhialta – níl feidhm aige nuair a ghearrtar cáin ar na lánúineacha mar dhaoine single.
• Ní mór don chúramóir a bheith ag tabhairt aire do chleithiúnaí amháin nó níos mó.
• Is éard is cleithiúnaí ann:
  1. páiste a bhfuil Sochar Linbh iníoctha ina leith – áirítear leis seo gach páiste faoi bhun 16 agus gach páiste faoi bhun 18 atá ag fáil oideachais lánaimseartha, nó
  2. duine os cionn 65 mbliana, nó
  3. duine atá ar éagumas buan mar thoradh ar éiglíocht intinne nó choirp.
  Ní áirítear mar chleithiúnaí céile nó páirtnéir sibhialta.
• Is gá go mbeadh gnáthchónaí ar an gcleithiúnaí nó na cleithiúnaithe leis an lánúin i bpósadh nó i bpáirtnéireacht sibhialta don bhliain chánach. Do na rialacha maidir le gaolta, féach thíos.
• Is gá nach mbeadh ioncam an chúramóra baile os cionn €5,080 sa bhliain chánach. Nuair atá an t-ioncam idir €5,080 agus €6,700 (€6,620 don bhliain 2007 agus €6,880 do na blianta 2008 do dtí 2010 san áireamh) tabharfar méid éigin faoisimh fós.

An gá do ghaol a bheith ina c(h)ónaí leis an gCúramóir Baile?

Ní gá. Cleithiúnaigh ar gaolta iad (lena n-áiritear gaolta céile nó páirtnéir sibhialta) ar féidir cúram a thabhairt dóibh lasmuig den teach cónaithe, má tá cónaí orthu:

• i dteach cónaithe béal dorais, nó
• ar an réadmhaoin chéanna, nó
• laistigh de 2 chiliméadar den éilitheoir.

Is gá, áfach, go mbeadh nasc díreach cumarsáide (m.sh. teileafón, córas aláraim) idir an dá theach cónaithe. Áirítear mar ghaol duine atá gaolta trí phósadh nó páirtnéireacht sibhialta nó duine a ngníomhaíonn tú mar chaomhnóir dlíthiúil ar a shon.

Cén tionchar a bhíonn ag ioncam an Chúramóra Baile ar an gcreidmheas cánach?

Má thuilleann an cúramóir baile ioncam dá c(h)uid féin suas le €5,080 don bhliain chánach, is féidir an creidmheas cánach iomlán a éileamh. Chun críocha an chreidmheasa cánach seo, ciallaíonn ioncam aon ioncam inchánach, m.sh. ioncam ó phost páirtaimseartha, díbhinní, srl., ach ní áirítear mar ioncam an Liúntas Cúramóra a íocann an Roinn Coimirce Sóisialaí.

Nóta: Ainneoin nach gcuirtear an Liúntas Cúramóra san áireamh nuair a bhítear do do mheasúnú chun a fháil amach an bhfuil tú i dteideal creidmheas cánach cúramóir baile, is foinse inchánach ioncaim é agus is ceart duit d’oifig chánach a chur ar an eolas maidir leis an méid atá tú a fháil.

Más mó an t-ioncam ná €5,080, áfach, laghdaítear an creidmheas cánach de leath ioncam an chúramóra baile a sháraíonn an teorainn seo.

Mar shampla:

Ioncam Cánacha	Creidmheas	Srianadh Creidmheasanna
€5,080	€810
€5,250	€725	€5,250 - €5,080 = €170 ÷ 2 = €85
€5,500	€600	€5,500 - €5,080 = €420 ÷ 2 = €210
€5,750	€475	€5,750 - €5,080 = €670 ÷ 2 = €335
€6,000	€350	€6,000 - €5,080 = €920 ÷ 2 = €460
€6,250	€225	€6,250 - €5,080 = €1,170 ÷ 2 = €585
€6,500	€100	€6,500 - €5,080 = €1,420 ÷ 2 = €710
€6,600	€50	€6,600 - €5,080 = €1,520 ÷ 2 = €760
€6,700	Nil	€6,700 - €5,080 = €1,620 ÷ 2 = €810

Más é an t-ioncam le haghaidh na bliana 2011 €6,700 (€6,620 don bhliain 2007 agus 6,880 do na blianta 2008 go dtí 2010 san áireamh) no os a chionn níl creidmheas cánach cúramóir baile dlite.

Cad a tharlaíonn má thugtar an creidmheas cánach agus má sháraíonn ioncam an Chúramóra Baile an teorainn an bhliain dar gcionn?

Má sháraíonn ioncam an chúramóra baile €6,700 an chéad bhliain eile, beidh an creidmheas cánach dlite fós don bhliain, ar an gcoinníoll:

• go gcomhlíontar na coinníollacha eile don chreidmheas cánach, agus
• gur tugadh an creidmheas cánach don bhliain chánach díreach roimhe.

Tá méid an chreidmheasa cánach teoranta don méid a tugadh an bhliain chánach díreach roimhe. Má éilíonn an lánúin an banda ráta chaighdeánaigh do lánúineacha a bhfuil dhá ioncam acu, ní bheidh an creidmheas cánach cúramóir baile dlite.

An féidir le lánúineacha i bpósadh nó i bpáirtnéireacht shibhialta Creidmheas Cánach Cúramóir Baile agus an Banda Ráta Chaighdeánaigh do lánúineacha a bhfuil dhá ioncam acu a éileamh?

Ní féidir. Ach is féidir leo cibé ceann acu is mó tairbhe dóibh. Go praiticiúil, tabharfaidh na Coimisinéirí an ceann is tairbhiúla.

Tabhair faoi deara: Don bhliain 2011, is é an banda ráta chaighdeánaigh do lánúineacha i bpósadh nó i bpáirtnéireacht shibhialta a bhfuil dhá ioncam acu ná €41,800 faoi réir ardaithe suas le €23,800. Tá an méadú teoranta do €23,800 nó do mhéid an ioncaim atá ag an gcéile nó páirtnéir sibhialta is lú ioncam, cibé acu is lú. Níl an méadú inaistrithe idir céilí nó páirtnéir sibhialta.

Conas a dhéanaim éileamh?

Is féidir an creidmheas cánach cúramóir baile a éileamh trí cheann ar bith de na modhanna seo a leanas a úsáid

Idirlíon - Is féidir leat éileamh a dhéanamh ar an Idirlíon trí úsáid a bhaint as ár seirbhís PAYE Aon tráth, aon lá.

Teachtaireacht Téacs - Téacsáil CREDIT PPS-number PIN CARER chuig 51829 (is é an PIN a iarrtar ná an uimhir a úsáideann tú chun dul isteach in PAYE Aon tráth, aon lá). Mar shampla, más é 1234567A d’uimhir PSP, agus más é 654321 d’uimhir PIN agus má theastaíonn uait creidmheas cánach cúramóir baile a éileamh, téacsáil chuig 51829: CREDIT 1234567A 654321 CARER

Teileafón – Déan teagmháil le Seirbhís Réigiúnach Íosghlao PAYE

Foirm Éilimh - Comhlánaigh agus cuir isteach an fhoirm éilimh (PDF, 293KB) chuig d’oifig Chánach áitiúil.

Tuilleadh Eolais

Chun tuilleadh eolais a fháil tabhair cuairt ar www.revenue.ie nó is féidir leat dul i dteagmháil le Seirbhís Réigiúnach Íosghlao PAYE a bhfuil a huimhir tugtha thíos.

Tabhair faoi deara gur féidir go n-athraíonn na rátaí a ghearrtar chun uimhreacha 1890 (Íosghlao) a úsáid ó sholáthróir seirbhíse go chéile.

Srian ama ceithre bliana - Ní mór éileamh ar fhaoiseamh ó cháin a dhéanamh laistigh de 4 bhliain dheireadh na bliana cánach lena mbaineann an t-éileamh.

Inrochtaineacht – Más duine le míchumas tú agus go dteastaíonn an bhileog seo uait i bhformáid eile, is féidir teagmháil a dhéanamh le hOifigeach Rochtanna na gCoimisinéirí Ioncaim ag accessofficer@revenue.ie.

Uimhreacha Íosghlao na hOifigí Réigiúnach

Réigiún	Ceantair Clúdaithe	Uimhir Ghutháin
Réigiún na Teorann, Lár Tíre agus an Iarthair	An Cabhán, Dún na nGall, Gaillimh, Liatroim, An Longfort, An Lú, Maigh Eo, Muineachán, Uíbh Fhailí, Ros Comáin, Sligeach agus an Iarmhí	1890 777 425
Réigiún Bhaile Átha Cliath	Bhaile Átha Cliath (Cathair agus Contae)	1890 333 425
Réigiún an Oirthir & an Oirdheiscirt	Ceatharlach, Cill Dara, Cill Chainnigh, Laois, an Mhí, Tiobraid Árann, Port Láirge, Loch Garman, Cill Mhantáin	1890 444 425
Réigiún an Iardheiscirt	An Clár, Corcaigh, Ciarraí, Luimneach	1890 222 425

Má tá tú ag glaoch ó lasmuigh de Phoblacht na hÉireann glaoigh ar +353 (1) 702 3011.

Nuashonraithe: Aibreán 2012

Leagan PDF de IT66 - Creidmheas Cánach Cúramóir Baile (PDF, 537KB)

Tá an Bhileog seo ceaptha le cur síos ar an ábhar i dtéarmaí ginearálta. Mar sin, ní dhéantar iarracht inti gach ceist a d’fhéadfadh teacht chun cinn maidir leis an ábhar a chlúdú. Níl sé ceaptha bheith ina léirmhíniú dlíthiúil ar na forálacha reachtúla agus mar sin, ní féidir glacadh le haon dliteanas a tarraingíodh nó caillteanas a fulaingíodh toisc go rabhthas ag brath ar aon ábhar atá foilsithe istigh anseo.

Ar Ais go Barr

Leagan furasta le priontáil