Díolúine i leith Teach Cónaithe

Ní bheidh ort Cáin Fáltas Caipitiúil (CFC) a íoc má fhaigheann tú teach le hoidhreacht agus má cháilíonn tú le haghaidh na Díolúine do Theach Cónaithe.

Faoin Acht Airgeadais Finance Act, 2016, tugadh isteach athruithe do na coinníollacha a bhaineann le hoidhreachtaí ar 25 Nollaig 2016 nó dá éis. Beidh tú díolmhaithe ó CFC ar theach a fhaigheann tú le hoidhreacht sna cásanna seo:

  • Dá mba rud é gurb é an teach an t-aon áit chónaithe nó an phríomháit chónaithe don duine a fuair bás.
  • Dá mba rud é go raibh cónaí ort sa teach mar do phríomháit chónaithe ar feadh trí bliana roimh bhás an duine.
  • Mura bhfuil teach faoi d’úinéireacht, nó mura bhfuil leas nó scair agat in aon teach eile, lena n-áirítear ceann a fuair tú mar chuid den oidhreacht chéanna.
  • Más gur é gurb é an teach do phríomháit chónaithe ar feadh sé bliana tar éis duit an oidhreacht a fháil. Níl feidhm aige seo má tá tú os cionn 65.

Má fhaigheann tú teach mar bhronntanas ar 25 Nollaig 2016 nó dá éis, beidh tú díolmhaithe ó CFC sna cásanna seo:

  • Más gaol cleithiúnach thú de chuid an duine atá ag tabhairt an bhronntanais sna cásanna seo:
    • má tá tú faoi éagumas buan agus iomlán mar gheall ar mhíchumas fisiciúil nó intleachta, agus mura bhfuil tú in ann do bheatha a shaothrú
    • má tá tú 65 nó níos sine ar dháta an bhronntanais.
  • Dá mba rud é gurb é an teach do phríomháit chónaithe ar feadh na dtrí bliana roimhe.
  • Mura bhfuil aon teach eile faoi d’úinéireacht, nó mura bhfuil leas nó scair agat in aon teach eile.
  • Más gur é gurb é an teach do phríomháit chónaithe ar feadh sé bliana tar éis duit é a fháil. Níl feidhm aige seo má tá tú os cionn 65.

Coinníollacha cáilitheacha roimh 25 Nollaig 2016

Féadfaidh sé go bhfuair tú teach mar bhronntanas nó mar oidhreacht idir 1 Nollaig 1999 agus 25 Nollaig 2016. Má fuair, beidh tú díolmhaithe ó CFC sna cásanna seo:

  • Dá mba rud é gurb é an teach do phríomháit chónaithe ar feadh na dtrí bliana roimhe. Sa chás go bhfuair tú an teach mar bhronntanas:
    • ní áireofar sna trí bliana aon tréimhse ama a raibh an duine a thug an bronntanas ina gcónaí sa teach. (Ach amháin má chónaigh tú leis an áititheoir mar gheall ar a ndrochshláinte nó seanaois (65 nó níos sine).)
    • ní mór go raibh an teach faoi úinéireacht ag an duine a thug duit é ar feadh trí bliana sula bhfuair tú é.
  • Mura raibh aon teach eile faoi d’úinéireacht, nó mura raibh leas nó scair agat in aon teach eile.
  • Má lean tú den teach a úsáid mar do phríomháit chónaithe ar feadh sé bliana. Níl feidhm aige seo má bhí tú os cionn 55 ar dháta an bhronntanais nó na hoidhreachta.

Aistarraingt nó aisghlámadh na díolúine

Ní bheidh feidhm ag an díolúine do theach cónaithe a thuilleadh más rud é, le linn na tréimhse sé bliana tar éis cáiliú don díolúine, go mbaineann ceachtar díobh seo leat:

  • Má dhíol tú an teach, agus mura dtagann ceann eile ina áit mar do phríomháit chónaithe.
  • Mura bhfuil cónaí ort sa teach a thuilleadh mar do phríomháit chónaithe. Ach amháin má tá sé seo amhlaidh mar gheall ar dhrochshláinte nó mar gheall ar cheangaltais fostaíochta a leag d’fhostóir ort. Ní mór drochshláinte a bheith deimhnithe ag liachleachtóir cláraithe.

Féadfaidh sé go ndíolfaidh tú an teach agus nach mbainfidh tú úsáid as an teach ón díol chun áit chónaithe eile a cheannach. Má dhíolann, féadtar an díolúine a aisghlámadh i gcomhréir leis an tsuim atá fanta.