Do Cháin Ioncaim a ríomh

Céard is banda ráta cánach ann?

Is éard is banda ráta cánach ann ná suim an ioncaim a ngearrfar cáin uirthi ag céatadán áirithe (ráta cánach). Is iad 20% agus 40% na rátaí reatha cánach. Gearrfar 20% ar sciar de d’ioncam, agus an fuílleach ag 40%.

Ráta caighdeánach cánach

Gearrtar Cáin Ioncaim ag an ráta caighdeánach, is é sin 20% faoi láthair, ar d’ioncam suas le teorainn áirithe. Tugtar an banda ráta caighdeánach air seo.

Ardráta cánach

Gearrtar cáin ag an ardráta Cánach Ioncaim, is é sin 40% faoi láthair, ar aon ioncam os cionn do bhanda ráta chaighdeánaigh.

Céard é do bhanda ráta?

Braitheann suim do bhanda ráta chaighdeánaigh ar do chúinsí pearsanta. Mar shampla cé acu an bhfuil tú:

Féadtar teacht ar liosta de na bandaí ráta cánach, i leith na bliana reatha agus na gceithre bliana roimhe, sa Chairt rátaí cánach, bandaí agus faoisimh.

An chaoi a n-oibríonn bandaí ráta

Más fostaí thú, léireofar do bhanda ráta cánach ar do Dheimhniú Creidmheasanna Cánach. Bainfidh d’fhostóir úsáid as seo chun an tsuim chánach atá le hasbhaint ó do phá sheachtainiúil nó míosúil a ríomh.

Faoin gcóras Íoca Mar a Thuillir (ÍMAT), roinntear bandaí ráta cánach go cothrom i rith na bliana. Má tá tú ag obair don bhliain iomlán – ag brath ar mhinicíocht do phá, déanfar do bhandaí ráta cánach a roinnt ar na bealaí seo a leanas:

  • 52 suim seachtainiúil cothrom
  • 12 suim míosúil cothrom.

Má tá dhá phost nó níos mó agat, féadfaidh tú do bhanda ráta a roinnt eatarthu.

Bandaí ráta gan úsáid

Ní fhéadtar aisíocaíocht a fháil ar aon bhandaí ráta cánach gan úsáid, agus ní fhéadtar iad a aistriú go bliain eile chánach. 

Sampla 1

In 2020, bhí Áine singil agus thuill sí €750 sa tseachtain.

Toisc go bhfuil Áine ina duine singil, an banda ráta atá aici ná €35,300 sa bhliain. Ba é €678.85 an tsuim sheachtainiúil (€35,000/52).

Ciallaíonn sé seo go ngearrtar cáin ag an ráta caighdeánach 20% ar an gcéad €678.85 de phá Áine. Gearrtar cáin ag an ardráta cánach 40% ar an iarmhéid €71.15 (€750 - €678.85).

Beidh creidmheasanna cánach, liúntais agus faoisimh i bhfeidhm ar a cuid tuilleamh.

Sampla 2

In 2020 bhí Cóilín singil agus thuill sé €370 sa tseachtain.

Toisc go bhfuil Cóilín ina dhuine singil, an banda ráta atá aige ná €35,300 sa bhliain. Is é €678.85 an tsuim sheachtainiúil (€35,300/52).

Cuir an ráta caighdeánach 20% i bhfeidhm ar a ioncam suas le teorainn an bhanda ráta (€678.85). 

Tá ioncam Chóilín níos lú ná teorainn a bhanda ráta chaighdeánaigh. Ní íocann sé cáin ag an ardráta 40%.

 

Ar aghaidh: Céard is banda ráta méadaithe ann?