An bhfuil do mhaoin faoi dhliteanas na Cánach Maoine Áitiúla (CMÁ)?

An bhfuil do mhaoin do-áitrithe

Níl maoin chónaithe faoi dhliteanas na Cánach Maoine Áitiúla (CMÁ) más rud é:

  • nach bhfuil sé oiriúnach lena húsáid mar áit chónaithe
  • agus
  • mura n-áitríodh é ar 1 Bealtaine 2013.

Má bhí do mhaoin do-áitrithe ar 1 Bealtaine 2013, ní gá duit teagmháil a dhéanamh leis na Coimisinéirí Ioncaim. Ní theastaíonn aon ghníomh eile go dtí an chéad dáta eile luachála, is é sin 1 Samhain 2020.

Ba chóir duit na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas láithreach má fuair tú tuairisceán CMÁ agus má cheapann tú go bhfuil do mhaoin:

  • mí-oiriúnach lena húsáid mar áit chónaithe
  • agus
  • má tá sé do-áitrithe.

Ba chóir duit cáipéisí ábhartha a chur san áireamh agus tú ag cur na Coimisinéirí Ioncaim ar an eolas – mar shampla, tuairiscí innealtóirí nó ailtirí, nó grianghraif a léiríonn go soiléir go bhfuil an mhaoin do-áitrithe. Ní mór go ndearbhódh gach cáipéis stádas na maoine ar 1 Bealtaine 2013 agus an dáta dlite ábhartha.

An bhfuil do mhaoin mí-oiriúnach le húsáid mar áit chónaithe?

Le go mbeidh maoin mí-oiriúnach le húsáid mar áit chónaithe, ní mór duit na critéir seo a leanas a chur san áireamh:

  • An bhfuil díon iontaofa ar an maoin?
  • An bhfuil áiseanna sláintíochta ann?
  • An bhfuil soláthar uisce ann*?
  • An bhfuil soláthar leictreachais ceangailte leis*?

* Aon mhaoin a bhfuil soláthar uisce nó leictreachais ann atá go díreach múchta nó dícheangailte, tá sé fós ar fáil le húsáid.

Céard a tharlaíonn má éiríonn mo mhaoin do-áitrithe?

Má éiríonn do mhaoin do-áitrithe ar dháta dlite, ní bheidh tú faoi dhliteanas CMÁ go dtí go mbeidh an mhaoin so-áitrithe arís. Ba chóir duit Na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas láithreach.

Mar shampla, mura raibh do mhaoin oiriúnach le húsáid mar áit chónaithe mura raibh sé áitrithe ar 1 Samhain 2015, ní bheidh an mhaoin faoi dhliteanas CMÁ arís le haghaidh 2016. Má éiríonn do mhaoin so-áitrithe arís, áfach, ar an gcéad dáta eile dlite, 1 Samhain 2016, beidh do mhaoin faoi dhliteanas CMÁ le haghaidh 2017. Ba chóir duit na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas láithreach.

Ba chóir duit na cáipéisí ábhartha tacaíochta a chur san áireamh, mar atá san achoimre thuas.  

Cén chaoi a bhfaighim uimhir aitheantais maoine le haghaidh maoin dho-áitrithe?

Féadfaidh sé go dteastóidh uimhir aitheantais maoine uait sna cásanna seo a leanas:

  • tá do mhaoin dho-áitrithe á díol agat
  • tá an Creidmheas Cánach don Dreasacht Athchóirithe Tí á éileamh agat.

Ní mór duit iarratas a chur faoi bhráid na gCoimisinéirí Ioncaim chun uimhir aitheantais maoine a fháil. Ba chóir duit na cáipéisí ábhartha tacaíochta a chur san áireamh, mar atá san achoimre thuas.