Liúntais chaipitiúla i leith sócmhainní doláimhsithe
Féadfaidh cuideachta liúntais chaipitiúla a éileamh i leith caiteachais chaipitiúil a thabhaítear ar shócmhainní doláimhsithe sonraithe. I measc samplaí de shócmhainní doláimhsithe sonraithe tá paitinní, cóipchearta, trádmharcanna agus fios gnó.
Tá liosta iomlán de na Liúntais chaipitiúla i leith sócmhainní doláimhsithe sonraithe a áirítear sa scéim ar fáil in Aguisín 1 den Treoirleabhar Cánach agus Dleachta.
Tá rialacha 'imfhálaithe' i bhfeidhm. Ní cheadaítear leis na rialacha sin ach liúntais chaipitiúla a eascraíonn ó shócmhainní doláimhsithe sonraithe atá le fritháireamh in aghaidh ioncam ó 'ghníomhaíochtaí ábhartha' ina n-úsáidtear na sócmhainní sin. Folaíonn 'gníomhaíochtaí cuí':
- sócmhainní doláimhsithe sonraithe a bhainistiú, a fhorbairt agus a shaothrú
- agus
- earraí nó seirbhísí a dhíol as a n-eascraíonn an chuid is mó dá luach ó shócmhainní doláimhsithe sonraithe.
Caitear leis na gníomhaíochtaí seo mar 'thrádáil chuí' ar leithligh chun críocha na liúntais chaipitiúla a éileamh.
Caitear le sócmhainní doláimhsithe sonraithe mar ghléasra agus innealra chun críocha Liúntais chaipitiúla. Féadfaidh cuideachta éileamh a dhéanamh i leith an mhéid amúchta agus aon lagaithe a ghearrtar i gcuntas sochair agus dochair i ngach tréimhse chuntasaíochta.
De rogha ar sin, féadfaidh cuideachta liúntais chaipitiúla a éileamh thar thréimhse sheasta dhíluachála 15 bliana:
- 7% in aghaidh na bliana de chaiteachas cáilitheach
- agus
- 2% sa bhliain deiridh.
Thug an tAcht Airgeadais 2017 uasteorainn isteach ar shuim an fhaoisimh a fhéadfar a éileamh i dtréimhse chuntasaíochta. Baineann an uasteorainn seo le héilimh i leith caiteachas caipitiúil ar shócmhainní dholáimhsithe sonraithe ar an 11 Deireadh Fómhair 2017, nó dá éis. Ní féidir le leibhéal na hasbhainte dul thar 80% d'ioncam trádála den trádáil iomchuí don tréimhse chuntasaíocht.
Leathnaigh an tAcht Airgeadais 2025 na rialacha imfhálaithe agus an teorainn 80% do liúntais chothromaíochta a eascraíonn ar shócmhainní doláimhsithe sonraithe. Tá feidhm ag an leasú maidir le teagmhais chomhordaithe a tharlaíonn ar an 8 Deireadh Fómhair 2025, nó dá éis.