Teach a dhíol

Nuair a dhíoltar teach, féadfaidh sé go mbeidh ort Cáin Gnóthachan Caipitiúil (CGC) a íoc ar fháltais an díola. Más é an teach sin an t-aon teach atá agat, nó más é do phríomháit chónaithe é, féadfaidh sé go mbeidh tú i dteideal éileamh a dhéanamh ar Faoisimh i leith Áit Chónaithe Phríobháideach Phríomha (ACPP). Leis an bhFaoiseamh ACPP, ní bheidh ort aon CGC a íoc ar an díol. 

Má tá gairdín suas le haon acra (0.405 heictéar) ag an teach, féadfaidh sé go mbreathnófaí ar an talamh seo mar chuid de do bhaile don Fhaoiseamh ACPP. Ní bhaineann an faoiseamh seo le haon talamh níos mó ná an méid sin.

Tabhair do d’aire

Ní mór duit i gcónaí tuairisceán cánach a thíolacadh i leith an díola, fiú nuair atá Faoiseamh ACPP i bhfeidhm a chiallaíonn nach bhfuil ort CGC a íoc.

Srianta ar Fhaoiseamh ACPP

Má lig tú an teach ar cíos nó má d’úsáid tú an teach (nó cuid den teach) chun críocha gnó, féadfaidh sé go mbeidh srian ar an bhFaoiseamh ACPP.

Féadfaidh sé nach bhfaighidh tú an faoiseamh iomlán más rud é nár úsáideadh ach cuid den teach mar do bhaile agus mar sin amháin. Sa chás seo, ní bheidh tú i dteideal Faoiseamh ACPP ach ar an gcuid sin den teach. Beidh ort CGC a íoc ar an gcuid eile. Má lig tú seomra ar cíos faoin scéim um an bhFaoiseamh i leith Seomra ar Cíos, ní bheidh tionchar aige sin ar d’Fhaoiseamh ACPP.

Má tá luach forbartha ag baint le do mhaoin, féadfaidh sé go mbeidh srian ar an bhFaoiseamh ACPP. Tarlaíonn sé seo nuair a bhíonn luach poitéinsiúil níos airde ag do mhaoin ná an luach atá air atá bunaithe ar an gcaoi a n-úsáideann tú é faoi láthair. Más é seo an cás, ní fhéadtar Faoiseamh ACPP a éileamh ach ar an luach a bheadh ar an maoin mura raibh aon luach forbartha ag baint leis.

Murar chónaigh tú sa teach mar an aon áit chónaithe atá agat, nó mar do phríomháit chónaithe don am uile a bhí sé faoi d’úinéireacht, féadfaidh sé go mbeidh srian chomh maith ar an bhFaoiseamh ACPP. Breathnófar air, áfach, gur chónaigh tú sa teach sna 12 mhí dheireanacha a bhí sé faoi d’úinéireacht, chun críche an Fhaoisimh ACPP. Déantar é seo chun foráil a dhéanamh don chás gur bhog tú isteach go háit chónaithe nua, ach go bhfuil tú fós ag déanamh iarrachta d’áit chónaithe roimhe seo a dhíol.