Lóistín saor ó tháille nó faoi fhordheontas
Cóiríocht atá faoi úinéireacht an fhostóra
Féadtar cóiríocht saor ó tháille, nó faoi fhordheontas, a chur ar fáil do d'fhostaí mar Shochar Comhchineáil (SC). Má chuireann, tá siad inmhuirir faoin gcóras Íoc mar a Thuillir (ÍMAT) i leith an tsochair seo maidir le:
Ní mór luach an tsochair a ríomh trí luach margaidh bliantúil an chíosa agus aon chostais ghaolmhara a d’íoc tú, amhail solas agus teas a shuimiú le chéile.
Is é luach margaidh bliantúil an chíosa ná an tsuim a ghearrfadh tiarna talún ar thionónta neamhcheangailte chun an mhaoin a úsáid. Ní mór a bheith in ann a léiriú go bhfuil an luach margaidh a d’úsáid tú réasúnta. Féadtar doiciméad amhail ráiteas ó ghníomhaire eastáit áitiúla, nó ceantálaí, a úsáid mar fhianaise. Ní mór duit aon doiciméid a choinneáil chun críocha scrúdú.
Ba chóir duit do mhaoin a luacháil an chéad uair a chuireann tú ar fáil do d'fhostaí í agus an luach seo a athbhreithniú gach bliain.
Má tá an mhaoin faoi throscán, is sochar comhchineáil é seo freisin. Is é luach an sochair ná 5% dá luach an chéad uair a sholáthair tú mar shochair é.
- Sampla
Lig Tomás dá fhostaí, Alan, troscán a úsáid a bhí in úsáid roimhe seo ag iar-fhostaí. Ba é luach an troscáin ná €5,000 nuair a thug Tomás dá iar-fhostaí é. Tá luach €2,500 air anois.
Tá luach an tsochair bunaithe ar an gcéad uair a lig Tomás dá fhostaí an troscán a úsáid (nuair a bhí luach €5,000 air).
Is é an luach incháinithe an tsochair d’Alan ná 5% de €5,000 = €250.
Fostaí a chónaíonn ar an áitreabh gnó
Níl sochar comhchineáil i gceist sa chás go n-iarrtar ar d’fhostaí cónaí i cóiríocht atá curtha ar fáil agat ar chuid do d’áitreabh gnó.
Is gá go gcónaíonn d’fhostaí ar an áitreabh chun a gcuid dualgais oibre a chomhlíonadh, ionas go mbeidh feidhm leis an díolúine i leith sochar comhchineáil. Is gnách go gcomhlíontar an riachtanas seo sa chás:
- go n-iarrtar ar d’fhostaí a bheith ar ghlao-dhualgas taobh amuigh de ghnáthuaireanta
- go bhfuil d’fhostaí ar glaoch go minic
- agus
- gur sholáthair tú an chóiríocht ionas go bhféadfadh d’fhostaí rochtain a fháil ar an obair go tapa.
Faoi réir na coinníollacha ábhartha a bheith comhlíonta, d'fhéadfadh na nithe seo a leanas a bheith san áireamh le samplaí cáilitheacha:
- foireann cúraim in ionaid chónaithe nó faoisimh
- rialtóirí agus séiplínigh príosún
- feighlithe a chónaíonn ar an áitreabh
- altraí faoi oiliúint ina gcónaí ar champas ospidéil.
Ní fhéadann fostóir sa chás seo a bheith ina stiúrthóir.
Iarrtar ort a chinneadh an bhfuil feidhm ag an díolúine, bunaithe ar na fíricí agus na cúinsí.
Cóiríocht ar cíos
Má fhaigheann tú cóiríocht ar léas i d'ainm féin agus má chuireann tú ar fáil do d'fhostaí é, is SC é seo. Má íocann tú an ráta margaidh don chóiríocht seo, is é seo a leanas an sochar iomlán:
- costas an chíosa
- lúide
- aon íocaíochtaí a dhéanann an fostaí leat.
Má íocann tú cíos ar léas cóiríochta atá in ainm d'fhostaí, is peorcais atá i gceist . Go ginearálta, tagraíonn peorcais do rud éigin ar airgead é, nó a féidir a iompú isteach ina airgead. Is é an sochar iomlán an méid a d'íoc tú lúide aon mhéid a shlánaigh an fostaí.
Cóiríocht agus béilí ag áitreamh sealadach gnó
Féadfaidh sé go n-oibríonn d’fhostaithe ó am go ham ar láithreacha sealadacha. Féadtar cóiríocht agus béilí a chur ar fáil seachas liúntas cothaithe nó airgid tíre a íoc. Ní sochar comhchineáil incháinithe é seo más rud é:
- nach bhfuil an cóiríocht mar theach príobháideach d'fhostaí
- go bhfuil costas an chíosa a íocann an fostóir réasúnta
- agus
- nach ionann an aisíocaíocht maidir le béilí agus aisíocaíocht réasúnta ar an gcostas iarbhír.
Paindéim COVID-19
Thug na Coimisinéirí Ioncaim beart lamháltais maidir le cóiríocht shealadach isteach mar gheall ar an bpaindéim COVID-19.
Chun tuilleadh eolais a fháil, féach Alt 5 den Tax and Duty Manual Part 05-01-01c.