Léasanna talún agus foirgnimh
Comhaontuithe, sannacháin agus géilltí
Comhaontú léasa
Seachas léas a fhorghníomhú (a shíniú, a shéalú nó an dá cheann), féadtar comhaontú le haghaidh léasa a fhorghníomhú. Leagtar amach i gcomhaontú léasa na téarmaí a bheadh san áireamh i léas.
Ní mór Dleacht Stampa a íoc más le haghaidh an mhéid seo atá an comhaontú:
- tréimhse nach faide ná 35 bliain, nó ar feadh tréimhse éiginnte
- aon tréimhse os cionn 35 bliain inar íoc tú 25% nó níos mó den chomaoin sa chomhaontú
- tá an comhaontú chun teach cónaithe nó árasán a léasú sa chás gur €50,000 nó níos mó an cíos bliantúil.
Ní mór Dleacht Stampa i leith na comaoine agus na tréimhse leagtha amach sa chomhaontú.
Tabhair do d’aire
Má forghníomhaíodh an comhaontú (sínithe, séalaithe nó an dá rud) roimh an 17 Nollaig 2023, féach Alt 2.1 den Tax and Duty Manual Schedule 1 - Stamp Duties on Leases le haghaidh na dtairseach roimhe seo.
Sannadh léasa
Is idir tiarna talún agus tionónta a dhéantar léasanna. Má shannann (má aistríonn) tionónta an léas chuig duine eile, ní mór Dleacht Stampa a íoc ar an sannadh. Caitear le sannadh ar an gcaoi chéanna le ceannach maoine.
Sampla
Thóg Máire léas ó Sheán ar an áitreabh ina reáchtálann sí a gnó cuntasaíochta. Chuaigh sí i mbun an léasa in 2015. Is é 20 bliain tréimhse an léasa. Íocann sí €10,000 ar cíos gach bliain.
Tá a gnó ag déanamh go maith agus is gá di bogadh go háitreabh níos mó. Socraíonn Tomás luach margaidh a íoc le Máire, is é sin, €20,000 chun ceannas a ghlacadh ar an léas.
Forghníomhaítear ar an 2 Feabhra 2019 an ionstraim (ar a dtugtar "Gníomhas Sannta" de ghnáth) chun an léas a aistriú. Íocann Tomás dleacht stampa ar an nGníomhas seo. Íocann sé Dleacht Stampa €20,000. Is é an ráta Dleachta Stampa an ráta atá infheidhmithe do mhaoin neamhchónaithe a aistriú.
Nuair a shanntar an léas do Thomás, glacann sé leis na dualgais uile sa léas, mar shampla, cíos a íoc leis an tiarna talún.
Géilleadh léasa
Ní ionann géilleadh léasa agus sannadh léasa. Nuair a ghéilleann tú do léas don tiarna talún, scoirfidh sé de bheith i bhfeidhm.
Le haghaidh tuilleadh eolais, féach Maoin a mhalartú.
Ar aghaidh: Dleacht Stampála a íoc ar léas cónaithe