Maoin a dhíol, a cheannach nó a aistriú

Tá maoin á díol agat

Céard ba chóir duit a dhéanamh roimh dhíol a dhúnadh?

Sula gcruirtear aon díolachán nó aistriú maoine i gcrích, ní mór duit a chinntiú go bhfuil an mhaoin comhlíontach leis an gCáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ), agus go bhfuil imréiteach na gCoimisinéirí Ioncaim in ord. Roimh an díol a dhúnadh, ba chóir duit logáil isteach ar do chuntas CMÁ ar líne agus:

• Aon tuairisceán CMÁ amuigh a thíolacadh.
• Aon cháin, ús agus pionóis amuigh a íoc. Áirítear leis seo aon riaráistí i leith an mhuirir teaghlaigh (MT).
• Déan do mheas an bhfuil aon luacháil maoine a dearbhaíodh réasúnta agus macánta.
• Déan aon tuairisceán a fhéincheartú ina ndearna tú ganndearbhú ar aon luacháil ábhartha. Ní mór duit aon chánacha breise agus ús atá dlite a íoc.

Má tá díolúine ó CMÁ éilithe agat, ní mór duit:

• Déan cinnte go bhfuil an díolúine a d'éiligh tú fíoraithe ag na Coimisinéirí Ioncaim.
• Mura bhfuil do dhíolúine fíoraithe ag na Coimisinéirí Ioncaim, ní mór duit iarratas a dhéanamh ar na Coimisinéirí Ioncaim ar fhíorú sular féidir an mhaoin a dhíol nó a aistriú. Ní mór duit doiciméid tacaíochta do dhíolúine a choinneáil.

Má rinneadh d’éileamh ar dhíolúine go mícheart, ní mór duit:

• do Thuairisceán CMÁ a leasú
• an díolúine a bhaint
• agus
• na muirir CMÁ amuigh a íoc, chomh maith leis an ús dlite.

Má d'éiligh tú iarchur CMÁ, ní mór duit:

• a chinntiú go gcomhlíonann tú na coinníollacha d'aon íocaíochtaí iarchurtha agus cruthúnas incháilitheachta a choinneáil
• agus
• na muirir Dleachta Stampála agus aon ús dlite a íoc.

Nuair a bheidh na céimeanna thuas déanta agat, ní mór duit a mheas an mbaineann imréiteach ginearálta nó sonrach leis an díolachán.  Chun tuilleadh eolais a fháil, féach 'Céard is imréiteach ó na Coimisinéirí Ioncaim ann?

Ba chóir duit an t-eolas seo a leanas a sholáthar don cheannaitheoir nó do dhlíodóir an cheannaitheora, chun a dheimhniú go bhfuil feidhm ag imréiteach na gCoimisinéirí Ioncaim:

• Cóip den Achoimre ar Stair na Maoine, atá ar fáil trí CMÁ ar Líne. Léirítear sa cháipéis seo an ndearnadh tuairisceáin ábhartha CMÁ a thíolacadh agus na dliteanais a íoc. Taispeánann sé freisin an luacháil/na luachálacha a dhearbhaítear ar an tuairisceán/ar na tuairisceáin CMÁ. Deimhnítear san Achoimre ar Stair na Maoine freisin má tá éileamh ar dhíolúine fíoraithe ag na Coimisinéirí Ioncaim. Chun tuilleadh eolais a fháil maidir le conas rochtain a fháil ar d'Achoimre ar Stair na Maoine, féach 'Treoir bhreise' ar an leathanach seo. 
• Sonraí an imréitigh de chuid na gCoimisinéirí Ioncaim a fuarthas.
• Más rud é nach é seo an chéad díol ó 1 Samhain 2021, ní mór don díoltóir sonraí a sholáthar i dtaca le haon imréiteach atá aige i leith an díola roimhe.

Tabhair do d'aire

Má tá do mhaoin á dhíol agat, ní mór duit aon CMÁ amuigh a íoc sula gcuirtear an díolachán i gcrích. D'fhéadfadh sé go dtógfadh sé suas le 72 uair an chloig chun íocaíochtaí a phróiseáil.

Impleachtaí Dleachta Stampála má tá maoin thréigthe á dhíol agat

Meastar gur maoine cónaithe iad maoine áirithe chun críocha Dleachta Stampála fiú mura bhfuil siad faoi dhliteanas CMÁ. Mar shampla, teach tréigthe. Cé go mb'fhéidir nach mbeidh teach tréigthe faoi dhliteanas CMÁ, tá sé faoi réir Dleachta Stampála ag an ráta cónaithe.

I gcásanna den sórt sin, ceanglaítear ar an díoltóir Aitheantas Maoine CMÁ a fháil sula ndíoltar an mhaoin Ní mór don díoltóir doiciméid tacaíochta a thíolacadh do na Coimisinéirí Ioncaim mar chruthúnas gur maoin tréigthe atá ann. D'fhéadfadh sé go n-áireofaí leis seo, mar shampla:

• tuairiscí innealtóirí
• tuairiscí ailtirí
• agus
• grianghraif.

Déanfaidh na Coimisinéirí Ioncaim athbhreithniú ar na doiciméid seo agus eiseofar Uimhir Aitheantais Maoine. Ní mór an Aitheantas Maoine a sholáthar don cheannaitheoir. Beidh an t-Aitheantas Maoine ag teastáil ón gceannaitheoir chun Tuairisceán Dleachta Stampála a thíolacadh sa chás go bhfuil an ráta cónaithe Dleachta Stampála i bhfeidhm.

Ar aghaidh: Tá maoin á ceannach agat