Do mhaoin a luacháil

Maoine atá anois faoi dhliteanas a luacháil

Féadfaidh sé go mbeidh do mhaoin nuathógtha nó athchóirithe faoi dhliteanas na Cánach Maoine Áitiúla (CMÁ) in 2027.

Tá do mhaoin nua-dhliteanach le haghaidh CMÁ in 2027 más rud é:

  • gur maoin chónaithe nuathógtha í a cuireadh i gcrích tar éis an 1 Samhain 2025, agus ar, nó roimh, an 1 Samhain 2026
  • nó
  • gur tháinig sí de bheith áitithe, nó de bheith feiliúnach le húsáid mar áit chónaithe tar éis an 1 Samhain 2025, agus ar, nó roimh, an 1 Samhain 2026.

Chun a fháil amach an bhfuil do mhaoin faoi dhliteanas anois, féach Maoine a thagann de bheith faoi dhliteanas CMÁ.

Má tháinig do mhaoin de bheith faoi dhliteanas, ní mór duit an mhaoin a luacháil amhail is go raibh sí ann agus lánchríochnaithe, ar an 1 Samhain 2025. Nuair a bheidh luach do mhaoine cinnte agat, ní mór duit:

  • do luacháil a thíolacadh mar chuid de do thuairisceán CMÁ ar, nó roimh, an 2 Nollaig 2026
  • agus
  • socruithe a dhéanamh chun do mhuirear CMÁ do 2027 a íoc.

Braitheann an chaoi a luachálann tú do mhaoin ar cibé an bhfuil sí nuathógtha, nó nua-athchóirithe go caighdeán ináitrithe.

Maoine cónaithe nuathógtha

Chun do mhaoin nuathógtha a luacháil amhail an 1 Samhain 2025, féadtar fachtóir lascaine na gCoimisinéirí Ioncaim nó foinsí eile eolais a úsáid.

Fachtóir lascaine na gCoimisinéirí Ioncaim

Féadtar fachtóir lascaine a chur i bhfeidhm chun cabhrú leat luach do mhaoine nuathógtha a chinneadh amhail is go raibh sí ann ar an 1 Samhain 2025. Féadtar an fachtóir lascaine a chur i bhfeidhm más rud é:

  • gur cheannaigh tú do mhaoin nuathógtha ar an margadh oscailte
  • nó
  • Thóg tú féin do mhaoin agus féadfaidh tú féinmheasúnú a dhéanamh ar an luach, ar an dáta a críochnaíodh í.

Fachtóirí lascaine na gCoimisinéirí Ioncaim le haghaidh maoine cónaithe a críochnaíodh nó a ceannaíodh idir an 2 Samhain 2025 agus an 1 Samhain 2026

Dáta ar críochnaíodh nó ar ceannaíodh an maoin chónaithe nua

Fachtóir lascaine na gCoimisinéirí Ioncaim

1 Iúil 2026 go dtí an 01 Samhain 2026

1.02

1 Aibreán 2026 go dtí an 30 Meitheamh 2026

1.02

1 Eanáir 2026 go dtí an 31 Márta 2026

1.01

2 Samhain 2025 go dtí an 31 Nollaig 2025

1.00

Foinsí eile eolais

I gcásanna áirithe, d'féadfadh sé a bheith deacair féinmheasúnú a dhéanamh ar an luach margaidh. I gcásanna mar sin, ba chóir duit féachaint ar fhoinsí eile eolais de chuid na gCoimisinéirí Ioncaim nó ar fhoinsí seachtracha chun cabhrú leat do mhaoin a luacháil amhail an 1 Samhain 2025. Féadtar tagairt a dhéanamh do na foinsí eolais seo a leanas:

  • Uirlis luachála idirghníomhach na gCoimisinéirí Ioncaim.
  • An Clár Praghsanna Réadmhaoine Cónaithe. Má tá tú ag déanamh tagairt do phraghsanna maoine nuathógtha ar an gclár, ba chóir duit Cáin Bhreisluacha (CBL) a chur leis ag 13.5%.
  • Eolas ó ghníomhairí eastáit áitiúla.
  • Suíomhanna idirlín díolacháin maoine tráchtála, amhail daft.ie agus myhome.ie.

Nuair atá tú ag féachaint ar na foinsí thuas, ba chóir duit comparáid a dhéanamh idir maoine atá cosúil le do cheann féin. Mar shampla, ba chóir duit comparáid a dhéanamh idir maoine ó thaobh cineál, méid agus aois de. Níor chóir duit brath ar dhíolachán amháin ar leith. Ina ionad sin, ba chóir duit líon díolachán cuí gar don 1 Samhain 2025 a mheas.

Maoine nua-ináitrithe

Is é comhairle na gCoimisinéirí Ioncaim ná nár chóir an factóir lascaine a úsáid chun luach a chur ar mhaoine athchóirithe. Ríomhtar an fachtóir lascaine ag baint úsáide as saintréithe praghais a bhaineann le maoin atá go hiomlán nua. Ina áit sin, téigh i gcomhairle leis na 'Faoinsí eile eolais' thuas chun an luach a bheadh infheidhme maidir le do mhaoin ar an 1 Samhain 2025 a chinneadh.

Ar aghaidh: Fachtóirí a d'fhéadfadh tionchar a imirt ar luacháil