Dáta luachála agus luach sochar

Saor-úsáid maoine agus iasachtaí saor ó ús

Saor-úsáid maoine

Má tá saor-úsáid agat ar mhaoin, nó má tá rochtain agat ar cheann atá faoin luach margaidh, féadfaidh sé go mbeidh ort Cáin Fháltas Caipitiúil (CFC) a íoc ina leith. 

Measfar go dtógtar an sochar ar an 31 Nollaig de gach bliain a bhfuil úsáid na maoine agat. Mar sin féin, má thagann deireadh le do shaor-úsáid den mhaoin, meastar go dtógtar an sochar an lá roimh deireadh na húsáide.

Féadfaidh tú a bheith i dteideal díolúine i leith bronntanais bheaga a éileamh ar an sochar seo. Chun tuilleadh eolais, féach Díolúine i leith bronntanais bheaga. 

Má fhaigheann tú bronntanas i leith saor-úsaide maoine, féadfaidh sé go mbeidh ort Tuairisceán CFC IT38 a thíolacadh. Chun tuilleadh eolais, féach ar Do Thuairisceán Cánach Bronntanais nó Oidhreachta a chomhlánú.

  • Sampla 1

    Tugann Anne úsáid a tí dá col ceathrar Colette ar an 1 Eanáir 2022. Is é €15,000 an cíos bliantúil a d'fhéadfadh Anne a fháil ar an maoin. Íocann Colette €5,000 sa bhliain mar chíos.

    Meastar go bhfuair Colette na bronntanais seo a leanas in 2022 agus 2023:

     - ar an 31 Nollaig 2022, bronntanas de €10,000 (luach margaidh an chíosa bhliantúil (€15,000) lúide €5,000 cíos íoctha).

    - ar an 31 Nollaig 2023, bronntanas de €10,000 (luach margaidh an chíosa bhliantúil (€15,000) lúide €5,000 cíos íoctha). 

    Tar éis an díolúine €3,000 i leith bronntanais bheaga a cheadú, is é €7,000 luach incháinithe gach bronntanas. 

    Ar an 30 Meitheamh 2024 bogann Colette amach agus tagann deireadh lena húsáid den mhaoin.

    Meastar go bhfuair Colette bronntanas ar an 29 Meitheamh 2024 ar luach €5,000 ((€7,500) luach margaidh Eanáir go Meitheamh lúide €2,500 cíos íoctha).

    Tar éis an díolúine €3,000 i leith bronntanais bheaga a cheadú, is é glanluach incháinithe an bhronntanais in 2024 ná €2,000.

    Cuirtear gach bronntanas san áireamh chun críocha comhiomlánaithe.

Iasachtaí saor ó ús

Má fhaigheann tú iasacht saor ó ús, nó má íocann tú ús ar ráta níos ísle ná ráta an mhargaidh, féadfaidh sé go mbeidh ort CFC a íoc.

Meastar go dtógtar an sochar ar an 31 Nollaig de gach bliain go dtí go n-aisíoctar an iasacht. Má aisíoctar an iasacht go hiomlán, meastar go dtógtar an sochar an lá roimh an aisíocaíocht. Is é luach an tsochair ná an ráta fáltais is airde a ghinfeadh na cistí dá ndéanfaí iad a infheistiú ar thaisce, lúide aon ús a íocadh.

Féadfaidh sé go bhfuil tú in ann díolúine i leith bronntanais bheaga a éileamh ar an sochar seo. Le haghaidh tuilleadh eolais, féach Díolúine i leith bronntanais bheaga.

Má fhaigheann tú bronntanas i leith iasachta saor ó ús, féadfaidh sé go mbeidh ort tuairisceán IT38 CFC a thíolacadh. Le haghaidh tuilleadh eolais, féach Dualgais tíolactha le haghaidh iasachtaí teaghlaigh áirithe.

  • Sampla 2

    Tugann Fiona iascacht €800,000 dá hiníon Nicole ar an 1 Eanáir 2024. Is é an ráta fáltais is airde a d'fhéadfadh Fiona a fháil ó infheistíocht i dtaisce ar an tsuim seo ná 2%. Íocann Nicole ús ar an iasacht ag ráta 1%.

    Meastar go dtógtar an sochar ar an 31 Nollaig de gach bliain go dtí go n-aisíoctar an iasacht.

    Ríomhtar luach incháinithe bhronntanas Nicole ar an 31 Nollaig 2024 thíos.

    Luach Incháinithe

    Sonraí

    Luachanna

    Luach iasachta

    €800,000

    Méadaigh faoin ráta fáltais is airde (€800,000 × 2%)

    €16,000

    Lúide ús íoctha (€800,000 × 1%)

    (€8,000)

    Luach incháinithe an bhronntanais mheasta

    €8,000

    Tar éis an díolúine i leith bronntanais bheaga €3,000 a cheadú, is é luach incháinithe an bhronntanais ná €5,000. Cuirtear gach bronntanas san áireamh chun críocha comhiomlánaithe.

  • Sampla 3

    Tugann Joe iascacht €350,000 dá nia John ar an 1 Eanáir 2024. Is é an ráta fáltais is airde a d'fhéadfadh sé a fháil ó infheistíocht i dtaisce ar an tsuim seo ná 2%. Ní íocann John aon ús ar an iasacht seo.

    Aisíoctar an iasacht go hiomlán ar an 31 Deireadh Fómhair 2024. Meastar gur ghlac John bronntanas ar an 30 Deireadh Fómhair 2024.

    Ríomhtar luach incháinithe an bhronntanais ar an 30 Deireadh Fómhair 2024 thíos.

    Luach Incháinithe

    Sonraí

    Luachanna

    Luach iasachta

    €350,000

    Méadaigh faoin ráta fáltais is airde:

    (€350,000 × 2%) = €7,000 

    €7,000÷ 365 × 304 lá (1 Eanáir - 30 Deireadh Fómhair) = €5,830

    €5,830

    Lúide ús íoctha

    Nialas

    Luach incháinithe an bhronntanais mheasta

    €5,830

    Tar éis an díolúine i leith bronntanais bheaga €3,000 a cheadú, is é luach incháinithe an bhronntanais ná €2,830. Cuirtear gach bronntanas san áireamh chun críocha comhiomlánaithe.

Foilsithe: 19 Feabhra 2026 Priontáil an leathanach seo

Siar chuig leathanach baile Ar ais go barr