Pósadh agus páirtnéireachtaí sibhialta

Measúnú comhpháirteach

Is é bonn an mheasúnaithe chomhpháirtigh an rogha is mó tairbhe d’fhormhór lánúineacha. Faoi bhonn an mheasúnaithe chomhpháirtigh, tá tú inmhuirir i leith cánach ar bhur n-ioncam iomlán in éineacht.

Is é seo an rogha a fheidhmítear nuair a chuireann tú in iúl dúinn go bhfuil tú pósta nó i bpáirtnéireacht shibhialta. Ní chuireann sé cosc ort ceachtar den dá rogha eile a roghnú, is é sin measúnú ar leithligh nó déileáil ar leithligh.

Má roghnaíonn tú an rogha seo, ní mór duit  na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas roimh 31 Márta i mbliain an mheasúnaithe. Féadann tú do stádas sibhialta a thabhairt cothrom le dáta agus measúnú comhpháirteach ar leithligh a iarraidh trí ‘Bainistigh Mo Thaifead’ nó ‘Mo Phróifíl’ in  moChúrsaí. Féadtar aon doiciméid tacaíochta a uaslódáil freisin. Is gá do do chéile an t-iarratas a dheimhniú trí shíniú isteach ar moChúrsaí agus an stádas a thabhairt cothrom le dáta a dheimhniú. 

Céile nó páirtnéir sibhialta inmheasúnaithe

Is é an céile inmheasúnaithe nó an páirtnéir sibhialta ainmnithe atá freagrach as na tuairisceáin chánach a thíolacadh agus aon cháin dhlite a íoc.

An chaoi leis an gcéile inmheasúnaithe nó páirtnéir sibhialta ainmnithe a roghnú

Féadann tú roghnú cé acu duine díobh a bheidh mar an duine inmheasúnaithe.

Féadtar é seo a dhéanamh ach:

Ní mór duit é seo a dhéanamh ar 31 Márta nó roimhe sa bhliain inar mian leat go bhfeidhmeofaí an rogha.

Ní chaithfidh tú an rogha a dhéanamh. Mura ndéantar rogha, is é an céile nó páirtnéir sibhialta a bhfuil an t-ioncam níos airde acu a éireoidh go huathoibríoch de bheith ina c(h)éile inmheasúnaithe nó ina p(h)áirtnéir sibhialta ainmnithe.

Ní athróidh an céile inmheasúnaithe nó páirtnéir sibhialta ainmnithe go dtí go ndéanann tusa agus do chéile nó páirtnéir sibhialta ceachtar den dá rud seo a roghnú:

  • an céile nó páirtnéir sibhialta eile
  • Measúnú ar Leithligh nó Déileáil ar Leithligh.

Creidmheasanna cánach, faoisimh agus bandaí ráta a leithdháileadh

Faoi bhonn an mheasúnaithe chomhpháirtigh, ligtear duit an chuid is mó de do  chreidmheasanna cánach, faoisimh agus  banda ráta a leithdháileadh (a aistriú eadraibh) le do chéile nó páirtnéir sibhialta.

Braitheann na  Rátaí Cánach, Bandaí agus Faoisimh a bhaineann leat ar cé acu an bhfuil ioncam ag duine agaibh nó ag an mbeirt agaibh.

Ní fhéadtar iad seo a leanas a aistriú:

Má tá ioncam incháinithe agat agus ag do chéile araon, úsáid  moChúrsaí chun do chreidmheasanna cánach agus bandaí ráta a leithdháileadh ar an gcaoi ar mian libh féin é. Gheobhaidh an bheirt agaibh  Deimhnithe Creidmheasanna Cánach (DCC) a tugadh cothrom le dáta ar a léirítear leithdháileadh na gcreidmheasanna agus an bhanda ráta.

Mura ndéanann tú na creidmheasanna cánach agus na faoisimh a leithdháileadh, tabharfar na creidmheasanna agus na faoisimh uile don chéile inmheasúnaithe.

Tabhair do d’aire

Ní fhéadtar an  Creidmheas Cánach do Chúramóir Baile agus an banda ráta méadaithe araon a éileamh.

Ba chóir cibé acu is mó tairbhe duit a éileamh bunaithe ar do chúinsí pearsanta féin.

Measúnú comhpháirteach sa chás go bhfuil páirtí amháin féinfhostaithe

Má tá tú féin nó do pháirtnéir  féinfhostaithe, féadann measúnú comhpháirteach fós a bheith i gceist. Féadann tú roghnú más mian leat íoc ar na bealaí seo:

Féadtar é seo a dhéanamh tríd an gcaoi a ndéanann tú leithdháileadh ar do chreidmheasanna agus banda ráta. Má roghnaíonn tú an chuid is mó de do cháin a íoc tríd an gcóras ÍMAT, féadtar do chreidmheasanna a aistriú chuig an duine féinfhostaithe.

Ní fhéadtar an Creidmheas Cánach Fostaí ná costais fostaíochta a aistriú.

Aisíocaíochtaí

Má tá aon aisíocaíochtaí dlite ag deireadh na bliana, déanfar an aisíocaíocht leis an mbeirt i gcomhréir leis an tsuim chánach a d’íoc an bheirt ina nduine.

Ar aghaidh: Measúnú ar leithligh